Decyzja o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej to zawsze trudny moment dla rodziny. Często jednak obok emocji pojawiają się bardzo przyziemne, ale niezwykle ważne pytania o pieniądze. Czy rodzice biologiczni nadal muszą płacić na dziecko? Czym różnią się alimenty od opłaty za pobyt?
Dziś rozwiewamy wątpliwości w oparciu o ustawę o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
Formy rodzinnej pieczy zastępczej – krótka powtórka
Zanim przejdziemy do finansów, przypomnijmy, kto tworzy rodzinną pieczę zastępczą:
- Rodzina zastępcza: spokrewniona (np. dziadkowie), niezawodowa oraz zawodowa (w tym pogotowia rodzinne).
- Rodzinny dom dziecka.
Każda z tych form ma na celu zapewnienie dziecku bezpiecznego portu, ale nie zdejmuje ona odpowiedzialności finansowej z rodziców biologicznych.
Alimenty od rodziców biologicznych: obowiązek, który nie wygasa
Wiele osób błędnie zakłada, że skoro państwo wypłaca świadczenia na dziecko w rodzinie zastępczej, to rodzice biologiczni są „zwolnieni” z płacenia. To mit.
- Władza rodzicielska a alimenty: Nawet jeśli rodzice mają ograniczoną, zawieszoną lub są całkowicie pozbawieni władzy rodzicielskiej – obowiązek alimentacyjny pozostaje.
- Kto może złożyć pozew? O alimenty od rodziców biologicznych może wystąpić opiekun zastępczy lub Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej.
- Do czyich rąk trafiają pieniądze? Zazwyczaj są płatne do rąk opiekuna zastępczego, który zarządza nimi na potrzeby dziecka.
Ważne: Świadczenia, które rodzina zastępcza otrzymuje z budżetu państwa, NIE są dochodem dziecka. Oznacza to, że nie mogą być argumentem dla rodziców biologicznych, by płacić niższe alimenty lub nie płacić ich wcale.
Co z pełnoletnością?
Obowiązek alimentacyjny nie znika magicznie w dniu 18 urodzin. Jeśli dziecko nadal się uczy i nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, rodzice biologiczni nadal muszą go wspierać finansowo. Aby przestać płacić, konieczne jest uzyskanie wyroku sądu uchylającego ten obowiązek.
Opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej
To druga, niezależna od alimentów kwestia. Rodzice biologiczni są zobowiązani do ponoszenia miesięcznej opłaty za pobyt ich dziecka w pieczy.
Ile wynosi taka opłata? Jest ona równa wysokości świadczeń i dodatków, jakie rodzina zastępcza otrzymuje na to dziecko od państwa.
Kluczowe zasady opłat:
- Solidarna odpowiedzialność: Oboje rodzice odpowiadają za tę opłatę wspólnie. Jeśli jeden rodzic zapłaci całość, ma prawo żądać zwrotu połowy od drugiego. Podobnie Starosta może ściągnąć całą kwotę od tego rodzica, który jest bardziej wypłacalny.
- Kiedy rodzic nie płaci?
- Gdy dziecko przebywa bezpośrednio u niego (np. podczas urlopowania).
- Gdy rodzice zostawili dziecko w szpitalu bezpośrednio po urodzeniu.
