Rozwód krok po kroku – kompletny przewodnik po rozwodzie w Polsce

Nie jest łatwo przekazać w pigułce schemat rozwodu, bo przecież każdy rozwód jest inny i z logicznego punktu widzenia – gdyby było prosto, to rozwody nie byłyby solą w oku rozstających się par.

Spróbujmy jednak przybliżyć zagadnienie.

Kiedy sąd może orzec rozwód i jakie są jego skutki?

Rozwód to zakończenie małżeństwa. Orzekany jest przez sąd na skutek złożenia pozwu rozwodowego. Małżonkowie wskazują rozkład pożycia jako przyczynę wnioskowania o rozwód.

Sąd może orzec rozwiązanie małżeństwa jedynie z ważnych powodów.

Co kryje się pod pojęciem ważnych powodów?

Rozwód może być orzeczony jedynie w ściśle określonych ustawowo przypadkach.

Zgodnie z art. 56 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego pomiędzy małżonkami musi nastąpić zupełny i trwały rozkład pożycia.

Zupełny rozkład pożycia występuje w sytuacji, kiedy pomiędzy małżonkami zanikają jakiekolwiek więzi.

Sąd weryfikuje w tym zakresie sferę uczuciową, fizyczną oraz gospodarczą ich życia.

!UWAGA!

Zachowanie pożycia w ramach któregokolwiek ze wskazanych aspektów sprawi, że rozwód nie zostanie orzeczony!

Jedyny wyjątek od powyższego może stanowić sytuacja tak oczywista, jak np. dalsze wspólne zamieszkiwanie w mieszkaniu stanowiącym współwłasność małżonków ze względu na brak innego dostępnego lokum.

Pod pojęciem trwałego rozkładu pożycia należy z kolei rozumieć sytuację, w której rozpad ma charakter ostateczny i nie da się go odwrócić. Trudno jednoznacznie wskazać kryteria oceny tego warunku.

Powinny być one stwierdzane na podstawie realiów konkretnej sprawy i nie mogą nosić znamion sytuacji przemijającej czyli … dającej się naprawić.

Decyzja zapadła – jak i gdzie złożyć pozew o rozwód?

W sprawach, w których przedmiotem jest rozwód albo separacja, właściwy jest sąd OKRĘGOWY.

Konieczne jest ustalenie, jakie było ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków, o ile nadal mieszka w nim choć jedno z nich.

Jeśli ten warunek nie zostanie spełniony, należy złożyć pozew do sądu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego.

Pozew należy wnieść w dwóch egzemplarzach. Jeden z nich zostanie doręczony małżonkowi wraz ze zobowiązaniem do złożenia odpowiedzi. Można go nadać pocztą albo złożyć osobiście w biurze podawczym.

Czego możesz żądać w pozwie o rozwód?

W pozwie rozwodowym powinieneś zamieścić żądanie rozwiązania związku małżeńskiego w jeden ze wskazanych poniżej sposobów:

• rozwód bez orzekania o winie jest polecany w sytuacji, gdy chcesz zakończyć małżeństwo polubownie;

• rozwód z orzeczeniem o winie ma miejsce, gdy za trwały i zupełny rozkład pożycia odpowiada jedna albo obie ze stron.

Jeśli macie dzieci, w żądaniu pozwu musisz dodatkowo zamieścić wniosek o rozstrzygnięcie przez sąd kwestii takich jak władza rodzicielska czy miejsce pobytu dziecka.

Dodatkowo możesz (zalecamy), ale nie musisz  złożyć wniosek o zasądzenie alimentów (zalecamy też o zabezpieczenie alimentów na czas trwania postępowania, byś nie pozostał/a bez środków na częściowe pokrycie potrzeb dzieci ze strony drugiego rodzica).

Jeśli w pozwie o rozwód złożysz roszczenie alimentacyjne, w tym jedynym przypadku (przy rozwodzie) sąd będzie rozstrzygał ten wniosek wspólnie z resztą żądania, ale może się zdarzyć, że podzieli sprawę i alimenty będzie rozstrzygał w równoległym postępowaniu.

Czy możliwe jest na JEDNEJ rozprawie przeprowadzenie  rozwodu, podziału majątku i opieki nad dziećmi?

Tak, jest to możliwe. Warunek jest w zasadzie tylko jeden – uzgodnienie wszystkich warunków.  

Jeżeli:

• jesteście zgodni co do tego, że oboje chcecie rozwodu;

• zdecydowaliście z czyjej winy ma być orzeczony rozwód lub doszliście do wniosku, że nie chcecie, by sąd orzekał o winie (rozwód bez orzekania o winie stron);

• zgodnie wnosicie o uregulowanie władzy rodzicielskiej w określony sposób (pełna władza rodzicielska dla obojga rodziców? a może z jakichś ważnych względów władza rodzicielska jednego z rodziców ograniczona?);

• ustaliliście, jak się podzielić opieką nad dziećmi (czy ma to być piecza naprzemienna? czy mają mieszkać z jednym rodzicem, a drugi ma mieć uregulowane kontakty? a może nie potrzeba regulować kontaktów?);

• ułożyliście między sobą sposób łożenia na utrzymanie dzieci (alimenty? każdy rodzic ponosi bieżące koszty utrzymania dzieci, gdy są u niego plus uzgodniliście co z pozostałymi wydatkami?);

• nie mieszkacie już razem / jeśli nadal mieszkacie razem nie ma potrzeby ustalania sposobu korzystania z mieszkania, lub jesteście zgodni co do tego, jak są ma tę kwestię uregulować;

• i wreszcie wiecie co z majątkiem – jak ma wyglądać jego podział i złożyliście prawidłowo sformułowany wniosek w tej kwestii – opłacony i ze wszystkimi potrzebnymi dokumentami;

to owszem – sąd przeprowadzi wszystko na jednej rozprawie – wyjdziecie z sądu z rozwodem, uregulowanymi kwestiami związanymi z dziećmi i z podzielonym majątkiem.

Czy to dobry pomysł? Hmm

… nie ma jednego dobrego pomysłu dla wszystkich. Na pewno jest szybciej i taniej.

Ale jeśli na przykład nie czujesz się na siłach negocjować o wszystkim naraz, to być może lepszą ścieżką dla Ciebie jest przeprowadzenie rozwodu, a potem dopiero zajęcie się sprawami majątkowymi.

Z drugiej strony, doświadczenie pokazuje, że kwestia podziału majątku jest mocno powiązana z kwestią alimentów, bo i w jednym i drugim chodzi o bezpieczeństwo finansowe po rozwodzie zarówno Twoje jak i dzieci – jeśli są owocem związku.

Praktyka podpowiada nam, że czasami połączenie rozwodu i podziału majątku daje lepszy efekt, ale niestety nie jest to regułą – bo czasami, jeśli rozstaniu towarzyszy konflikt, to możesz być pewny, że może to się zwyczajnie nie udać.

Wiemy, że czasami nie ma możliwości ugodowego rozwiązania sporu, na drodze którego jest silny emocjonalny konflikt, ale podejmując decyzję o rozstaniu postarajcie się (mimo emocji) spróbować wybiec trochę w przyszłość i dać sobie szansę na to, by rychło po rozwodzie za chwilę mieć już za sobą podział majątku – bo warto zaopiekować się rozwodem, by w przyszłości nie rozdrapywać ran.

OK! Pozew złożony, kiedy rozstrzygnięcie?

Trudno jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, ile zajmie sprawa o rozwód. Wniosek o rozwód możesz wnieść niezależnie od stanowiska drugiego małżonka.

Brak zgody na rozwód może znacznie wydłużyć postępowanie (nawet do 2-3 lat). Ale jak wspomniano wyżej – rozsądne podejście do tematu może pozwolić Wam rozstać się na JEDNEJ wokandzie.