Wyrok sądu w sprawie alimentów lub kontaktów z dzieckiem nie jest sugestią ani dobrą wolą rodzica. Jest obowiązkiem prawnym. Niestety w praktyce bardzo często zdarza się, że jeden z rodziców nie stosuje się do orzeczenia – nie płaci alimentów albo utrudnia lub uniemożliwia kontakty z dzieckiem.
W takiej sytuacji nie jesteś bezradny. Polskie prawo przewiduje szereg narzędzi, które pozwalają egzekwować wyrok i zdyscyplinować osobę uchylającą się od obowiązków.
Poniżej omawiamy najważniejsze z nich.
ALIMENTY – co zrobić, gdy alimenty nie są płacone?
1. Egzekucja komornicza – pierwszy i podstawowy krok
Jeżeli alimenty nie są płacone, należy rozpocząć od złożenia wniosku egzekucyjnego do komornika.
Do wniosku należy dołączyć:
- oryginał tytułu wykonawczego (wyrok z klauzulą wykonalności),
- dane dłużnika,
- wszelkie znane informacje o jego majątku.
Zrób kopię tytułu wykonawczego dla siebie.
Czy możesz wybrać komornika?
Tak. Masz prawo wyboru komornika.
Warto kierować się:
- opiniami o skuteczności,
- dostępnością i komunikacją,
- obciążeniem kancelarii,
- lokalizacją kancelarii.
Najlepszym wyborem jest komornik właściwy dla miejsca zamieszkania dłużnika. Tylko taki komornik może prowadzić czynności w terenie, np.:
- zajęcie ruchomości,
- wizytę u dłużnika,
- ustalenie faktycznej sytuacji majątkowej.
Im więcej informacji podasz, tym lepiej
Komornik ma obowiązek poszukiwania majątku, ale Twoje informacje znacząco zwiększają skuteczność egzekucji.
Podaj:
- PESEL, NIP,
- adres zamieszkania,
- adres pracy lub działalności,
- numery rachunków bankowych,
- informacje o samochodach, sprzęcie, nieruchomościach,
- informacje o osobach lub firmach, które są mu winne pieniądze,
- właściwy urząd skarbowy.
2. Fundusz alimentacyjny – gdy egzekucja jest bezskuteczna
Jeżeli komornik nie jest w stanie wyegzekwować alimentów, możesz otrzymać świadczenie z funduszu alimentacyjnego.
Warunki:
- egzekucja musi być bezskuteczna,
- spełniasz kryterium dochodowe,
- komornik wyda zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji.
Egzekucja jest bezskuteczna, gdy przez ostatnie 2 miesiące nie wyegzekwowano pełnej kwoty alimentów.
Fundusz alimentacyjny wypłaca świadczenie, a następnie sam dochodzi należności od dłużnika.
3. Działania administracyjne wobec dłużnika alimentacyjnego
Jeżeli egzekucja jest bezskuteczna, możesz złożyć wniosek do:
- wójta,
- burmistrza,
- prezydenta miasta.
W praktyce – w urzędzie gminy lub miasta właściwym dla miejsca zamieszkania dziecka.
Organ może:
- przeprowadzić wywiad alimentacyjny,
- zobowiązać dłużnika do rejestracji w urzędzie pracy,
- zobowiązać do podjęcia pracy,
- wpisać dłużnika do rejestru dłużników,
- wystąpić o zatrzymanie prawa jazdy.
Zatrzymanie prawa jazdy jest szczególnie skuteczne w przypadku osób aktywnych zawodowo.
4. Odpowiedzialność karna – przestępstwo niealimentacji
Niepłacenie alimentów jest przestępstwem.
Dochodzi do niego, gdy zaległość wynosi równowartość co najmniej 3 miesięcy alimentów.
Możliwe działania:
- zawiadomienie o przestępstwie z art. 209 Kodeksu karnego,
- zawiadomienie o ukrywaniu majątku (art. 300 Kodeksu karnego),
- złożenie subsydiarnego aktu oskarżenia do sądu karnego.
Subsydiarny akt oskarżenia kosztuje 300 zł i często jest bardzo skutecznym narzędziem nacisku.
5. Skarga pauliańska – gdy dłużnik ukrywa majątek
Jeżeli dłużnik przepisał majątek, np.:
- samochód,
- nieruchomość,
- inne wartościowe rzeczy,
możesz złożyć pozew o uznanie tej czynności za bezskuteczną.
Dzięki temu możliwa będzie egzekucja z tego majątku.
6. Alimenty od dziadków
W określonych sytuacjach możliwe jest dochodzenie alimentów od dziadków dziecka.
Często sama groźba takiego postępowania mobilizuje rodzinę dłużnika do rozwiązania sytuacji.
KONTAKTY Z DZIECKIEM – co zrobić, gdy drugi rodzic utrudnia kontakty?
1. Wniosek o zagrożenie karą pieniężną
Podstawowym narzędziem jest dwuetapowa procedura:
Etap 1: wniosek o zagrożenie karą pieniężną
Etap 2: wniosek o nałożenie kary pieniężnej
Kara może być nakładana wielokrotnie.
Dotyczy to sytuacji, gdy:
- rodzic nie wydaje dziecka na kontakty,
- rodzic nie realizuje kontaktów.
2. Ograniczenie władzy rodzicielskiej
Uporczywe utrudnianie kontaktów może skutkować:
- ograniczeniem władzy rodzicielskiej,
- zmianą miejsca zamieszkania dziecka,
- zmianą zakresu kontaktów.
Jest to szczególnie dotkliwe dla rodziców wykonujących zawody wymagające niekaralności lub określonych kwalifikacji.
3. Zadośćuczynienie za naruszenie więzi z dzieckiem
Sądy uznają, że więź rodzica z dzieckiem jest dobrem osobistym.
Oznacza to możliwość dochodzenia:
- zadośćuczynienia pieniężnego,
- odszkodowania.
Jest to dodatkowe narzędzie prawne, które może mieć realny wpływ na zmianę postawy drugiego rodzica.
Najważniejsze wnioski – co działa najskuteczniej?
Najbardziej skuteczne narzędzia w praktyce to:
- egzekucja komornicza,
- działania administracyjne,
- odpowiedzialność karna,
- zatrzymanie prawa jazdy,
- wpis do rejestru dłużników,
- kary pieniężne za utrudnianie kontaktów,
- działania sądowe.
Najważniejsze jest konsekwentne działanie. Brak reakcji tylko wzmacnia poczucie bezkarności dłużnika.
